Klassieke café-begrippen, fenomenen en bar mores

Elk café heeft zijn eigen taal en zijn eigen ongeschreven regels. Een korte verkenning van wat een bruin café tot een bruin café maakt.

Goed getapt bier#

Zo'n heerlijk pilsje, mooie schuimkraag, lekker op temperatuur. Waar herken je dat aan? Een goed getapt en lekker pilsje kan je vrij eenvoudig spotten — je zou er zo nog een lusten.

Schone glazen#

De schuimkraag heeft hele kleine belletjes die overal even groot zijn. Heb je grote bellen, dan is het glas niet mooi schoon (waarschijnlijk vettig) en dan stort de schuimkraag vrij snel in. Bij een goed schoon glas zie je dat een horizontale rand van schuim achterblijft in het bierglas naarmate je dat verder leeg drinkt.

Schone bierleidingen#

Ook is het belangrijk dat de leidingen goed gespoeld zijn — dan smaakt het bier lekker fris. Zijn de leidingen niet goed gespoeld, dan smaakt het bier zoetig, alsof er jenever bij is gegooid.

Kastelein#

De uitbater van het café, vaak al vele generaties lang de eigenaar en gastheer. In zeldzaam mooie gevallen is de kastelein zelfs ín deze kroeg geboren.

Porseleinen tapzuil#

De porseleinen tapzuil is een van de meest karakteristieke onderdelen van een klassiek bruin café. Het porselein geeft de bar een tijdloze, elegante uitstraling die direct verraadt dat je in een serieuze kroeg zit.

De bar#

Zowat het belangrijkste deel van het café. Hier vind je de kastelein ofwel barman en wordt je bestelling klaargemaakt voor consumptie. Barren zijn er in verschillende verschijningen — de mooiste versies zijn uitgedost met veel koper of messing, ze glimmen of zijn van dik hardhout.

Ellenboogkneudel#

Een extra steun die is geplaatst tussen het barblad waar de drankjes op staan en waar gasten aan de bar zitten. Op deze steun kan men de ellebogen en armen leunen zonder nat te worden door eventuele nattigheid van het barblad.

Barneug#

Voetsteun onder de bar, vaak uitgevoerd in messing. Deze steun zorgt voor extra zitcomfort wanneer men op een barkruk aan de bar zit.

Shamporellen#

Reinigingstechniek voor vloerbedekking. Sommige bruine kroegen hebben geen houten vloer maar vloerbedekking — iets dat de huiskamersfeer natuurlijk dubbel en dwars ten goede komt. Hoe hou je zoiets schoon? Door middel van reiniging met een soort schrobmachine voor vloerbedekking. Dit gebeurt doorgaans één à twee keer per jaar. Het sopwater dat hierbij vrijkomt is allerminst helder en bevat een mix van vele maanden gezelligheid.

Spaarkas#

Een antieke houten kast met vele gleufjes, onmisbaar aan de muur in een bruin café. Vaste gasten nemen deel aan dit spaarprogramma: iedere week moet een minimaal bedrag gespaard worden. Als rente wordt er één avond per jaar een feest georganiseerd voor de deelnemers. Leg je een week niet in, dan moet er boete betaald worden. Vaak zit de spaarkast in een stichting.

Lambrisering#

Houten aftimmering tegen de wand van het café, vanaf de vloer ongeveer 1 tot 1,2 meter hoog. Vaak voorzien van haakjes om je jas aan te hangen en een brede plank aan de bovenzijde om lege glazen op te zetten.

Potten#

Het gezamenlijk inleggen van contant geld voor het nuttigen van drank. Dit fenomeen is door de komst van Tikkie en andere digitale betaalmethoden steeds zeldzamer geworden. Een van de vele voordelen die hiermee verloren is gegaan, is het centrale toezicht — van degene die de pot bijhoudt — op het gezamenlijk doorschenken van de inleggers.

De pot#

Dit begrip is tweeledig: zowel het ingelegde geld als degene die dit geld bijhoudt en toeziet dat er voldoende consumpties genuttigd worden.

Het scheel eraf drinken#

Het scheel eraf drinken is een geweldige Brabantse traditie om de geboorte van een kindje te vieren. In de periode na de geboorte komen familie en vrienden samen in een café in de buurt om te toosten op het nieuwe leven. De uitdrukking verwijst met een knipoog naar pasgeboren baby's, die soms nog wat scheel kijken na de geboorte, iets wat gelukkig al snel weer bijtrekt. Voor de kersverse vader is dit meteen een mooi excuus om eindelijk weer eens naar de kroeg te gaan, want in de periode daarvoor blijft hij vooral thuis om het gezin te ondersteunen. Zo wordt er geproost op geluk, voorspoed en gezondheid voor de baby én de trotse ouders.

Vrije kroeg#

Er is sprake van een "vrije kroeg" wanneer de kastelein vrij is zijn eigen drankcontract te onderhandelen en dit niet is vastgelegd via het huurcontract of andere contractuele verplichtingen. Vaak komt dit ten goede aan de prijs van de dranken, omdat het café niet gebonden is aan één brouwer en dus keuzevrijheid heeft. Een kroeg is niet vrij wanneer het pand eigendom is van een brouwerij, of van een partij die het met de brouwerij op een akkoordje heeft gegooid.

Natte horeca#

Horecabedrijven die zich focussen op het verkopen en serveren van (alcoholische) dranken. Er is dus geen focus op het serveren van maaltijden. Vaak worden er wel nootjes bij het bier geserveerd.